Bóbr europejski ma głowę krótką, szeroką, zwężającą się ku przodowi i tępo ściętą. Tułów krępy, nieco spłaszczony, ogon płaski pokryty łuskami z pomiędzy których wyrastają rzadkie i krótkie włosy. Posiada dwie pary kończyn zakończonych długimi palcami zrośniętymi grubą błoną z których, tylne są dłuższe. Futerko jest gęste i lśniące. Budowa bobra dostosowana jest do życia w wodzie i na powierzchni ziemi.
Bóbr na lądzie porusza się bardzo niezdarnie, wolno, ciągnąc prawie brzuchem po ziemi przez co wygląda nieco śmiesznie. Gdy się wystraszy, ucieka niezdarnymi susami. Jest świetnym pływakiem, uwielbia nurkować a pod wodą może przebywać nawet do 5 minut. Posiada doskonale rozwinięty słuch i węch. Jest ogromnie czujny i podejrzliwy. Zanim wyjdzie z wody na brzeg, dokładnie się porozgląda, czujnie nastawi uszy, upewni się czy nic mu nie zagraża i dopiero wychodzi.
Najbezpieczniejszym i najlepszym schronieniem dla bobrów są rzeczne rozlewiska. To tu najchętniej budują swoje domy i nory. Wielkość domów jest imponująca. Jego podstawa dochodzi do trzech metrów szerokości i sięga nawet do 1,5 metra wysokości. Nad ziemią znajduje się najważniejsza część mieszkalna. Do każdej pracy podchodzą z wielką precyzją i starannością, dlatego nie bez kozery nazywamy je inżynierami budów.
Miejsce do spania wyścielone jest gałązkami, liśćmi, wiórkami. Jest miękkie i wygodne. Pod ziemią znajduje się przedsionek połączony wieloma korytarzami z których część jest bez wyjścia a kilka (minimum dwa) posiada wyjście do wody i na zewnątrz. Taki układ korytarzy zapewnia bobrom maksimum bezpieczeństwa w razie najścia ze strony intruzów. Zawsze znajdą wyjście, wychodząc czy wypływając daleko od domu. Dodatkowo każde wejście do nory jest doskonale zamaskowane wieloma gałęziami.
W okresie letnim, kiedy woda opadnie a wyloty nor wychodzą ponad powierzchnię wody, kopią nowe nory. Jeśli w dalszym ciągu woda opada, kopią następne.
Przy budowie tamy, bobry pracują zespołowo. Jedne ścinają zębami drzewo, które spada prosto do wody, inne oddzielają gałęzie od pnia, tną na mniejsze klocki, przygotowują drewno do transportu, jeszcze inne spławiają drewno i gałęzie na miejsce budowy. Pozostałe umocowują ściągnięty materiał do brzegu lub dna rzeki za pomocą wcześniej przygotowanych kołków. Na końcu wszystko umacniają kępami trawy, roślinami i mułem. Długość tamy wynosi od kilku do kilkunastu metrów, a wysokość do 50 centymetrów.
Jednak częściej od tam, bobry z gałęzi, i szlamu budują niskie groble. Takie budowle są niezbędne do utrzymania poziomu wody. Pomimo, iż to jest czasochłonna i żmudna praca, zwierzęta z niezwykłą cierpliwością i wytrwałością wznoszą swoje dzieła. Ich zęby przystosowane są do ciągłego gryzienia. W przeciwnym wypadku, szybki wzrost zębów zniekształca szczękę co z kolei doprowadziłoby do śmierci.
Bobry najbezpieczniej czują się o zmroku i w nocy. W tym czasie wychodzą na poszukiwanie jedzenia. Żywią się gałązkami, korą z drzew, liśćmi, wodnymi roślinami a w zimie korzystają z zapasów drewna zmagazynowanych pod wodą w pobliżu nor.
Gdy nadchodzi zima, częściej jak zwykle wychodzą ze swoich kryjówek. Przygotowują na zimę zapasy, naprawiają domki, tamy, więcej też jedzą aby nabrać sadła na zimę. W okresie, kiedy jest bardzo zimno a rzeka zamarznie, czują się bezpiecznie. Ze swoich ukryć mogą nie wychodzić nawet przez kilkanaście dni.
W okresie wiosennym, rodzina bobrów powiększa się. Jedna samica może mieć od dwojga do czworga małych bobrów, które po kilku dniach potrafią już pływać. W chwili urodzenia ważą około 500 gramów, po miesiącu dochodzą do 2 kilogramów, a w trzecim miesiącu ważą już 3 kilogramy. Podstawowym pokarmem osesków jest mleko matki. Z chwilą osiągnięcia około ośmiu tygodni, próbują już miękkich części roślin wodnych.
W trzecim roku życia są już dorosłymi osobnikami i zakładają własne rodziny. Opuszczają własne żeremie (gospodarstwo), szukając współmałżonka i właściwego miejsca dla własnego lokum. Bobry są bardzo wierne - łączą się w pary z tym samym osobnikiem do końca życia. Mijają lata, a rodzina stale powiększa się. Nie przyjmują do swego stada obcych osobników. Zabłąkany bóbr zwykle ginie.
Bardzo dawno temu, bobry były rozpowszechnionymi zwierzętami Europy, północnej części Azji i Ameryki Północnej. Według legendy były uważane za zwierzęta święte.
W Polsce od zarania dziejów istniał zakaz polowania na bobry. Mimo to zabijano je dla bardzo cennych futer, a mięso bobra stanowiło wykwintną potrawę. Ponadto pobierano z ich gruczołów zapachowych znajdujących się na nasadzie ogona wydzielinę, którą uważano za cenny lek na wszystkie choroby. Od lat objęte bobry są ścisłą ochroną. Jeśli mają szczęście nie spotkać kłusowników żyją długo, nawet do 50 lat.
